Jom Kipoer: de Grote Verzoendag in het jodendom

Jom Kipoer, de Grote Verzoendag, is de heiligste dag van het joodse jaar. Joden vasten dan ongeveer 25 uur en brengen een groot deel van de dag door in de synagoge. Ze vragen God om vergeving voor wat ze het afgelopen jaar verkeerd hebben gedaan.

Jom Kipoer in het kort

Jom Kipoer 2027 Van zondagavond 10 oktober tot maandagavond 11 oktober
Joodse datum 10 tisjri
Betekenis Dag van verzoening
Vasten Ongeveer 25 uur, zonder eten en drinken
Bekendste gebeden Kol Nidree aan het begin, Neïla aan het eind

Tien dagen van inkeer

Jom Kipoer sluit een periode van tien dagen af die begint met Rosj Hasjana, het joodse nieuwjaar. Die dagen heten de Ontzagwekkende Dagen. Volgens de traditie schrijft God op Rosj Hasjana in het Boek des Levens wat iemand het komende jaar te wachten staat, en wordt dat oordeel op Jom Kipoer bezegeld. Wie in die tien dagen spijt toont, kan het oordeel nog beïnvloeden.

Vergeving van God geldt volgens de joodse leer alleen voor wat je tegenover God hebt misdaan. Wie een ander mens iets heeft aangedaan, moet die persoon zelf om vergeving vragen. Daarom zoeken veel joden in de dagen voor Jom Kipoer mensen op met wie ze het afgelopen jaar ruzie hadden.

Wat doe je op Jom Kipoer?

Volgens de Tora moet je jezelf op deze dag kwellen. De rabbijnse traditie heeft dat uitgewerkt in vijf onthoudingen: niet eten en drinken, je niet wassen, je niet insmeren, geen leren schoenen dragen en geen seksueel contact. Daarnaast geldt een werkverbod zoals op de sjabbat. Kinderen, zieken en zwangere vrouwen die het niet aankunnen, hoeven niet te vasten.

Veel mensen dragen witte kleding, als teken van reinheid. Mannen dragen in de synagoge vaak een kittel, een eenvoudig wit gewaad.

Kol Nidree en Neïla

De avond voor Jom Kipoer begint met Kol Nidree, een plechtige tekst in het Aramees die drie keer wordt gezongen. De melodie is zo bekend dat componisten als Max Bruch er muziek op schreven. De volgende dag is er bijna onafgebroken dienst. De laatste dienst, Neïla, wordt gehouden als de zon ondergaat, het moment waarop volgens de traditie de poorten van de hemel sluiten. Een lange stoot op de sjofar, een ramshoorn, markeert het einde van de dag. Daarna wordt het vasten verbroken met een maaltijd.

Jom Kipoer en de oorlog van 1973

Buiten het jodendom is de naam vooral bekend van de Jom Kipoer-oorlog. Op 6 oktober 1973, Jom Kipoer, vielen Egypte en Syrië Israël aan op het moment dat een groot deel van het land vastte en in de synagoge zat. Ook in Israël zelf ligt het openbare leven op Jom Kipoer stil: er rijden nauwelijks auto’s en radio en televisie zenden niets uit.

Lees ook over het joodse lichtfeest Chanoeka, of bekijk de kalender met alle feestdagen van 2027.

Cultuurwijs is een uitgave van Mindbogglingmedia B.V., Dokter van Deenweg 162, 8025 BM Zwolle. KvK 85952516.
Over de redactie · Redactioneel beleid · Colofon