Allerheiligen en Allerzielen: wat is het verschil?

Begin november herdenken katholieken twee dagen achter elkaar de doden. Op 1 november is het Allerheiligen, op 2 november Allerzielen. De dagen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze hebben elk een eigen betekenis. In België is Allerheiligen een officiële vrije dag, in Nederland niet.

Allerheiligen en Allerzielen in het kort

Allerheiligen Allerzielen
Datum 1 november 2 november
Wie wordt herdacht Alle heiligen, ook die zonder eigen feestdag Alle overleden gelovigen
Ontstaan Op 1 november sinds de achtste eeuw Rond 998, abdij van Cluny
Vrij in België Ja Nee

Allerheiligen

De katholieke kerk kent honderden heiligen, en veel van hen hebben een eigen feestdag. Op Allerheiligen worden ze allemaal tegelijk geëerd, ook de heiligen die niemand bij naam kent. In de vroege kerk werden martelaren al op een gezamenlijke dag herdacht. Paus Gregorius III wijdde in de achtste eeuw een kapel in de Sint-Pieter aan alle heiligen, op 1 november. Een eeuw later, in 835, maakte paus Gregorius IV van die dag een feest voor de hele kerk.

Allerzielen

Allerzielen is de dag voor alle overleden gelovigen, de gewone mensen. Abt Odilo van de Franse abdij Cluny voerde de dag rond het jaar 998 in voor de kloosters die onder Cluny vielen. Van daaruit verspreidde het gebruik zich over de rest van de kerk. Volgens de katholieke leer kunnen gebeden van de levenden de zielen van overledenen helpen, en Allerzielen is daar de dag voor.

Gebruiken

Op of rond Allerzielen bezoeken families de graven van hun overleden familieleden. Ze maken het graf schoon, leggen bloemen neer, vaak chrysanten, en zetten er een lichtje bij. In Vlaanderen en in Nederlands Limburg en Brabant is dat nog een sterke traditie, net als in Polen, waar begraafplaatsen op 1 november ’s avonds vol kaarsjes staan. Veel parochies houden op Allerzielen een avondmis waarin de namen worden voorgelezen van wie het afgelopen jaar is overleden. Ook protestantse kerken herdenken hun doden, meestal op de laatste zondag van het kerkelijk jaar, eind november.

Halloween en de Dag van de Doden

De avond voor Allerheiligen heet in het Engels All Hallows’ Eve, waar de naam Halloween van afstamt. In Mexico vallen Allerheiligen en Allerzielen samen met Día de los Muertos, waarin katholieke en inheemse tradities zijn vermengd.

Meer christelijke feestdagen vind je bij de christelijke feestdagen en in de kalender met alle feestdagen van 2027.

Cultuurwijs is een uitgave van Mindbogglingmedia B.V., Dokter van Deenweg 162, 8025 BM Zwolle. KvK 85952516.
Over de redactie · Redactioneel beleid · Colofon